Kitap Kulübünde Sözü Bölmeden Dinlemek

Kitap kulübü, en çok konuşanın kazandığı bir masa olmak zorunda değildir. Sözü bölmeden dinlemek, fikrin zayıf olduğu anlamına gelmez. Başkasının cümlesi bitince sizin cümleniz daha net durur. Bu rehber, evde veya bir kafede kurulan küçük bir buluşma içindir. Büyük bir sahne düzeni gerekmez.

Başlamadan sayfa

Oturur oturmaz herkes nerede kaldığını söylesin. Biri bitirmemişse sonu konuşmak, o kişinin akşamını kapatır. O hafta yalnızca herkesin gördüğü bölüme kadar gidin. Bu kural baştan konursa kimse sürprizi kaçırdığı için susan taraf olmaz.

Okuma alışkanlığını küçük adımlarla kuran kişi, kulüpte de yetişemeyebilir. Yetişememek, masadan çıkarılma sebebi değildir. Dinlemek de katılmaktır. Yine de her hafta hiç okumadan gelmek, diğerlerinin emeğini yalnızca seyirciye çevirir. Arada bir okumak, arada bir dinlemekten daha adil bir dönüşümdür.

İki dakikalık tur

Her kişi iki dakika alsın. Bir sahne anlatsın, bir cümleyle neden aklında kaldığını söylesin. Süre dolunca teşekkür edip sıraya geçin. Araya giren düzeltme, anlatanın nefesini keser. Düzeltme sandığınız şey bazen yalnızca sizin farklı okumanızdır. Onu kendi turunuzda söyleyin.

Telefonu masanın ortasına, ekranı dönük koyun. Birinin iki dakikası, bildirimle bölünmesin. Not alacaksanız tek kelime yazın, paragraf değil. Paragraf yazmak, dinlemeyi bırakmaktır. İkinci el kitapçıda raf arasında kaybolmak nasıl tek bir duvar seçmekse, burada da tek bir sahne seçmek aynı sadeliği ister.

Tek soru

Tur bitince herkes bir soru sorsun. Soru, karşıdaki kişiyi sınav etmek için değil, anlamadığınız yeri açmak içindir. Üst üste üç soru, sohbeti sorgulamaya çevirir. İkinci sorunuz aklınızda kalsın. Bir sonraki toplantının konusu olabilir.

Katılmadığınız bir yorumu o anda çürütmek zorunda değilsiniz. Bir cümle yeter: ben o sahneyi başka okudum. Sonra durun. Karşı taraf cevap verecekse versin. Vermeyecekse sessizlik de bir cevaptır. Sessizliği doldurmak için aynı fikri ikinci kez anlatmayın.

Ev sahibi

Ev sahibi en çok konuşan kişi olmak zorunda değildir. Saate bakmak, suyu hatırlatmak ve sözü bölünen kişiye sırayı geri vermek onun işidir. Yemek uzarsa kitap kısalır. Sade bir içecek, uzun bir sofra kurmaktan daha az böler.

Kitabı seven ile sevmeyen aynı masada durabilir. Sevmeyeni ikna turuna çıkarmayın. Neden sıkıldığını dinlemek de okumadır. Herkesin aynı sonucu çıkarması kulübün başarısı değildir. Aynı kitabı okuyup ayrı yerlere varmak, buluşmanın asıl verimidir.

Kapanış

Bir saat dolunca yeni bir konu açmayın. Son turda herkes tek kelime söylesin: aklında kalan. Kelimeler çelişirse çelişsin. Tutanak tutmayın. İsterseniz bir kişi, bir sonraki kitabı ve tarihi not etsin. Tarih net değilse dağılmayın. Net olmayan tarih, kulübü bir ay sessiz bırakır.

Eve dönünce kitaba hemen dönmek zorunda değilsiniz. Bir cümle yazın: sözünüz bölündü mü, siz böldünüz mü. İkinci cevap evetse bir sonraki turda iki dakikanızı bekleyin. Dinlemek, bir sonraki fikrinizi daha az acele ettirir.

Sık sorulan sorular

Kitabı bitirmeyen kişi gelebilir mi? Gelebilir. Sonu konuşulmaz. Sürekli hiç okumadan gelmek ise masayı yalnızca dinleyiciye çevirir; ara sıra okumak daha adil olur.

Kaç kişi uygun olur? Dört ile sekiz kişi, herkese söz kalacak bir aralıktır. Daha kalabalık masa, iki dakikayı da kısaltır.

Söz bölünürse ne yapmalı? Ev sahibi veya siz, sakin bir cümleyle sırayı geri verin. Yüksek sesle uyarmak, ikinci bir bölme olur.